Eenzame pionier meet fijnstof zelf

Oostzaan is nu nog een eenzaam vlekje op de kaart van Noord-Holland. Maar dat ene vlekje moet zich als een olievlek verspreiden over de provincie zodat er een heel netwerk in Noord-Holland ontstaat. Frank Aan uit Oostzaan is alvast begonnen, hij doe-het-zelft met een fijnstofmeetapparaat in z’n achtertuin. De pionier hoopt dat straks anderen zijn voorbeeld volgen.

In z’n achtertuin aan het Zuideinde hangt de SDS011 Feinstaubsensor. Het kleine apparaatje, ingeklemd tussen twee buisjes, zendt iedere drieënhalve minuut een actuele meting uit.

Aan de sensor hangt een slangetje dat lucht naar binnen zuigt. Een lasertje scant die lucht en detecteert hoeveel fijnstof erin zit. ,,Het is oppassen dat er geen beestjes in komen’’, geeft Aan als bijsluiter mee.

,,Het is niet professioneel en ik heb niet de pretentie dat ik alleen kan aantonen hoe goed of slecht de lucht is. As je bijvoorbeeld honderd meetpunten hebt dan kun je er wel wat over zeggen. Ik heb nu contact gehad met de PvdA in Wormerland en met Barneveld.’’

Oostzaan hangt een uitbreiding van snelweg A8 boven het hoofd. Voor veel Oostzaners zou dat de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Het dorp heeft te maken met een stapel vervuilers als Schiphol, kolencentrales en snelwegen. Het ontbreekt de Oostzaners aan een middel om er tegen te vechten. Op dit moment zijn er geen meetgegevens over de luchtkwaliteit. Die wordt berekend door het RIVM.

Professionele meetapparatuur kost al snel tienduizenden euro’s. Dan zijn er nog de zogenoemde palmesbuisjes waarmee stikstofdioxideconcentraties gemeten worden, daarvan kunnen de kosten alsnog oplopen tot 1000 euro. Aan kon voor 25 euro aan de slag met een Duits meet-het-zelfpakket en instructies van luftdaten.info. Die website deelt de gegevens met het RIVM.

De Oostzaner is nu net een maand bezig. Het ophangen ging met hangen en wurgen. ’Waar hang ik hem op?’, was Aans eerste gedachte. ,,Er mag geen regen inlopen, maar gelukkig zijn de buisjes met bochten. Hij moet buiten hangen, maar binnen wifi-bereik. Op de grens ervan is genoeg, er wordt niet veel informatie verstuurd.’’ De informatie kan Aan via een usb-adapter op z’n computer uitlezen.

Een GroenLinksbijeenkomst in Oostzaan over fijnstof afgelopen januari was de aanleiding voor Aan om in actie te komen. Tijdens die bijeenkomst was er felle kritiek op het gebruik van berekende gegevens in plaats van gemeten gegevens. De kritiek vond Aan soms aan de harde kant, maar hij vond het wel tijd om te handelen. Sinds kort is Aan, die een achtergrond heeft in de biochemie en informatica, fractie-assistent van de PvdA. Hij kwam uit bij luftdaten.info en zag dat een eigen meetstation realiseren simpel te doen is.

Er was meteen scepsis onder dorpsgenoten, vertelt hij. ,,Ik hoor heel vaak: Meten? We weten het toch wel. Ik had dat zelf ook, moet ik bekennen. Als ik op de carport een skibox plaats kan ik zo met een vinger al dat stof eraf halen. Er is veel vuiligheid in de lucht, maar hoe vuil het écht is, moeten we toetsen.’’

Fijnstof is alle deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 10 micrometer. Het wordt vaak afgekort met PM van ’particulate matter’. Volgens de geldende norm van de Europese unie mag de concentratie fijnstof (PM10) op 40 microgram per kubieke meter zitten. De Wereldgezondheidsorganisatie hanteert een strengere van 20 microgram per kubieke meter.

Afgaand op de eerste resultaten lijkt het vooralsnog mee te vallen met de viezigheid in de lucht, zegt hij verbaasd. ,,Maar de gegevens moeten over een heel jaar gemeten worden. Tot nu zijn er wat uitschieters naar boven toe, maar nog niets bijzonders. Dat kan op dit moment ook toeval zijn. Er is pas iets zinnigs over te zeggen als je compleet beeld hebt. Er moet een fijnmazig netwerk komen.’’

Als er na een jaar meten met meerdere meetpunten blijkt dat de lucht volgens de norm niet zo vies is, moet er volgens de PvdA’er naar de Euronorm gekeken worden. ,,Of die te soepel is.’’

Als het niet meevalt? ,,Dan kun je een vuist maken en in gesprek gaan met het RIVM. Dan kun je het gesprek aangaan over de meet- en rekenmethoden of nagaan of er een systematische fout zit in de resultaten. Dat gesprek met het RIVM is beter te voeren als je honderd meetpunten hebt.’’

Vervolgens is die kennis weer te gebruiken om professionele meetpunten af te dwingen bij Rijkswaterstaat en om te spreken over snelheidsverlagingen of om van snelwegverbredingen af te zien. ,,Dan kun je politieke afwegingen maken op basis van een compleet beeld. Dan wordt het een keuze.’’

Bron: Dagblad Zaanstreek (Noord-Hollands Dagblad)

Links

Succesvol transformeren

on 20 februari 2017 in Links Lees meer

Buurtenquête

on 05 januari 2017 in Links Lees meer

Dit is Hüsnü Polat

on 28 november 2016 in Links Lees meer
­